Paarden op het slagveld

Gepubliceerd op 25 maart 2026 om 17:10

Ik geef toe dat ik mijn laatste manuscripten op middeleeuwse slagvelden doorbreng. Ik wil het hierbij eens even hebben over de paarden. Deze dieren waren zowel waardevol als niet gespaard. Ze waren duur als investering. Een goed paard kostte wat, maar toch was het in de strijd dikwijls het paard dat ze wilden raken om de ruiter onderuit te halen.

Trigger warning en spoiler alert: ik laat in 'De echo van Akko' wel degelijk een paard sneuvelen, net als in het manuscript waar ik nu aan werk.

Toch is er een verschil van ruim 100 jaar tussen en dat merk ik in de uitrusting. Die bepaalde welke kant de ruiter op kon als het paard viel. Een strijdros is gemaakt om een ridder in vol ornaat te dragen en is naar onze normen eerder een karrenpaard. Deze dieren werden destijds nog meer op type dan op ras gekweekt. Nu zijn het eerder types Brabander, Fries, Percheron. Zo'n paard is zwaar en kan makkelijk 600 kg wegen, soms wel tot een ton. Je wil daar dus niet onder terechtkomen.

Nu, tijdens het Beleg van Akko was het volle plaatharnas nog niet in gebruik. De Tempelier die ik laat aandraven, draagt nog een gambeson met een maliënkolder over. Hij heeft daarmee het voordeel dat als zijn paard neergaat, hij er nog vanonder raakt en verder kan, of nog op tijd eraf kan springen. In mijn verhaal gebeurt dat laatste niet, omdat hij de vijand niet ziet door het beperkte gezichtsveld van zijn helm.

Als ik dan naar het Beleg van Orléans ga, ruim honderd jaar later, zijn de plaatharnassen er wel al. Deze hebben nog tot het einde van de zeventiende eeuw gediend bij de cavalerie. Hier ben je redelijk goed beschermd, maar je raakt er zonder paard niet in vooruit. Dit werd vooral door de leiding en de elite gedragen. Het was handig om de Engelse pijlenregens te trotseren, maar als je als ruiter op de grond belandde, raakte je niet meer recht. In mijn verhaal wordt het paard van mijn hoofdrolspeler geraakt door een kruisboogpijl en hij kan er op tijd afspringen, maar hij ligt er dan in zijn harnas. Zonder hulp raakt hij niet meer weg en snel gaan lopen is ook geen optie.

Disclaimer: ik ben een dierenliefhebber en ben dol op paarden, maar helaas sneuvelden deze dieren mee in de strijd. Historische fictie schrijven is soms de harde waarheid onder ogen zien. Je kan bijvoorbeeld geen verhaal schrijven waarin de Titanic veilig aankomt in New York. Of ja, je kan dat wel, maar ik denk niet dat het een succes zal worden.

Ik kan de gaten vullen, ik kan zelfs fantasy-elementen als tijdreizen toevoegen, zoals in 'De schaduw van Akko'. Ik kan alleen niet voorkomen dat de Mammelukken de stad innemen, nadat ze deze half verwoest hebben. Ik kan niet doen alsof dit zonder slachtoffers verliep. Dit was het einde van de kruistochten in de Levant. En ook het begin van het einde van de Tempeliers. Ik kan hun arrestatie door de Franse koning ook niet ongedaan maken. Ik kan er wel een eigenzinnige Gen X-dame naartoe sturen, die op haar manier de geschiedenis zal beïnvloeden.

Net als dat ik bij het Beleg van Orléans de Engelsen niet ga laten winnen, al deed Jeanne d'Arc zelf dat wel bijna. Maar dat is nog meer het begin. Bij het schrijven van het verhaal van haar commandant Gilles de Rais heb ik genoeg gaten in de kaas om te vullen. Laat ik het zo stellen dat ik tijdens het schrijven van dit verhaal mijn mening over die man een stuk heb herzien en ik het verhaal minder spectaculair heb aangepakt, maar tragischer. De adaptaties met zwarte missen en andere gruwel zijn er al genoeg. Ik geef er mijn draai aan. Net zoals hij dat ook doet. Hij verliest zijn paard, maar neemt er later een van een Engelse officier die hij uit het zadel werkt. En later zorgt dat dier voor een wending die helemaal het begin van het einde voor hem zal worden.

Hoe ik op mijn manier een monster creëer, zullen jullie nog wel ooit lezen, maar eerst verwacht ik 'De schaduw van Akko'. Wanneer? Geen idee. Het is nu bij de redactie en ik zal er daarna nog mee aan de slag moeten, maar ik verwacht ergens in de loop van dit jaar nog.

Foto is geen AI, maar een echt ruiterspoor uit de 15de eeuw in mijn bezit. Dit is het type dat onder andere in Orléans was gebruikt, maar een latere periode dan Akko.

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.