Is AI een spiegel?

Gepubliceerd op 28 juni 2026 om 14:46

Waarom zijn bepaalde mensen zo bang voor AI? Mijn eerlijke antwoord: het is nieuw, het is onbekend en ja, het is krachtig. Het heeft scherpe kantjes waar we niet blind voor mogen zijn.

Het grote probleem zit volgens mij eigenlijk niet in de technologie. Ze legt vooral onze onzekerheden bloot.

Kunstenaars hebben vaak de neiging perfectionistisch te zijn. Als je dan een tool krijgt die uit het niets iets kan genereren waar jouw talent niet tegenop lijkt te kunnen, en je vervolgens hoort dat jouw werk mogelijk tegen je wil is gebruikt om die machine te trainen, dan gaan mensen op hun achterste benen staan.

Er lopen momenteel heel wat megaprocessen tegen aanbieders van AI, maar tot nu toe zonder veel succes.

Wat me nog meer stoort, is hoe voor- en tegenstanders steeds verder uit elkaar groeien.

Ik vind dat mensen de vrije keuze moeten hebben. Je houdt technologie niet tegen met boycots en al helemaal niet met agressie.

De laatste tijd is het zelfs zo ver gekomen dat veel mensen hun werk niet meer durven te tonen, uit angst ten onrechte van AI-gebruik beschuldigd te worden.

Ja, AI wordt beter en kan op sommige vlakken met mensen concurreren. Daarmee zeg ik niet dat het mensen moet vervangen. Dat zijn eerder CEO's die denken dat een bot rendabeler is dan een werknemer.

Ik geef ook eerlijk toe dat ik zwaar teleurgesteld ben in de manier waarop sommige kunstenaars reageren. Ik had verwacht dat ze hun menselijke meerwaarde, al dan niet letterlijk, in de verf zouden zetten. Sommigen doen dat ook, maar anderen beperken zich tot slogans als 'F*ck AI' en ga zo maar door.

Maar wat doet dat met een achterban die AI wél gebruikt en er ook plezier aan beleeft? In mijn geval haak ik ergens af. Niet omdat ik hun werk niet meer waardeer, maar omdat ik me door mijn eigen keuzes uitgesloten voel.

Ik ben bijvoorbeeld niet zomaar overgeschakeld op AI voor mijn covers. Daar heb ik lang over nagedacht. Tegelijk koop ik nog steeds trouw boeken van auteurs die geen AI gebruiken, zolang ze mij niet aanvallen om de keuzes die ik maak.

Bij mij is er gewoon iets geknapt. Ik ben letterlijk doodgewenst. Niet omdat ik AI verdedigde, maar omdat ik begrip had voor een auteur die geen andere middelen had om een cover te maken. Ik ben uitgescholden in naam van het verdedigen van 'menselijke' kunst.

Volgens mij zit daar net de kern van het probleem. AI is getraind om zo perfect mogelijk te zijn. Daarom denken sommige mensen dat het de mens zal vervangen, omdat wij die perfectie nooit zullen bereiken.

Laat me zeggen hoe ik er als schrijfster naar kijk. Ja, AI kan mooie teksten schrijven, volledig volgens de regels van de kunst. Alleen hebben die teksten voor mij geen ziel en slaan ze bovendien vaak nergens op. Met mijn kennis en ervaring typ ik sneller zelf een eerste versie dan dat ik een AI-tekst moet omwerken tot iets dat echt werkt. Maar wie ben ik om collega's aan te vallen die AI gebruiken als hulpmiddel en zo tot een goed eindresultaat komen?

Met AI geschreven boeken? Wie ben ik om ze te willen verbieden? Ben ik er fan van? Nee. Maar ik denk dat een verbod moeilijk haalbaar zal zijn. Ik vind het veel nuttiger om juist boeken waar aantoonbaar mensen aan hebben gewerkt extra onder de aandacht te brengen. Waar je voortdurend over praat, geef je aandacht.

Ik wil ook benadrukken dat een AI-cover niet automatisch betekent dat een boek ook met AI is geschreven. Dat misverstand mag wat mij betreft de wereld uit. Bovendien heeft niet iedereen de middelen voor een professionele fotoshoot of een dure illustrator.

Laten we dus eerlijk zijn: we zijn bang om vervangen te worden. Misschien niet helemaal onterecht, maar mogelijk niet op de manier waarop we denken.

Toch nog een bedenking. Waarom vallen we kleine hobbyisten die via POD publiceren aan omdat ze AI gebruiken, terwijl we nauwelijks protesteren wanneer grote studio's en uitgevers volledige grafische afdelingen door AI vervangen? Dat vind ik een veel groter probleem. Iemand die geen geld heeft voor een coverartist en daarom zelf een oplossing zoekt, heeft altijd al bestaan. Dat is alsof je iemand verwijt loodgieters werk af te nemen omdat hij zijn eigen sanitair installeert.

Ja, we hebben nu een bot die kunst kan maken volgens de regels die wij mensen zelf hebben opgesteld. En vervolgens zijn we boos omdat we vinden dat die kunst vaak op niets trekt.

Misschien is dat wel de spiegel die AI ons voorhoudt. De uitdaging is niet om de bot aan te vallen of koste wat kost te willen overtreffen. De uitdaging is om onszelf te blijven. Onze imperfecties maken ons werk uniek, en precies daarop zouden we ons moeten focussen. Als we onze stem door angst laten beheersen, dreigen we uiteindelijk te worden wat we bestrijden.

Afbeelding: AI-interpretatie van de spiegel die AI ons voorhoudt.

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.

Maak jouw eigen website met JouwWeb